Narzędzie
Test gotowości do sprzedaży firmy
Piętnaście pytań, na które kupujący i tak znajdzie odpowiedź w due diligence. Lepiej poznać je wcześniej. Test zajmuje trzy minuty, nie wymaga podawania adresu e-mail i nic nie wysyła: wynik liczy się w Twojej przeglądarce.
Zależność od właściciela
Firma działa normalnie, gdy nie ma Cię przez cztery tygodnie z rzędu.
Kluczowi klienci znają i ufają komuś w firmie poza Tobą.
Jest osoba, która mogłaby przejąć zarządzanie w ciągu pół roku.
Finanse
Sprawozdania z ostatnich trzech lat są kompletne i spójne z rzeczywistością.
Koszty prywatne są oddzielone od firmowych albo da się je jednoznacznie wskazać.
Wiesz, ile wynosi Twoja EBITDA po korektach, i umiesz ją uzasadnić dokumentami.
Klienci i przychody
Największy klient odpowiada za mniej niż jedną trzecią przychodów.
Umowy z kluczowymi klientami są pisemne i obowiązują dłużej niż rok.
Przychody są powtarzalne, a nie oparte na pojedynczych zleceniach.
Sprawy formalne
Struktura właścicielska jest jasna i nie ma sporów między wspólnikami.
Prawa do znaków, domen, systemów i licencji należą do spółki, nie do Ciebie prywatnie.
Nie ma toczących się sporów ani zobowiązań poza bilansem, o których kupujący by nie wiedział.
Operacje i wyniki
Procesy są opisane na tyle, że nowy pracownik uczy się z dokumentu, a nie od kolegi.
Majątek potrzebny do działania jest w spółce albo wiadomo, na jakich zasadach będzie dostępny.
Wynik ostatnich dwóch lat rośnie albo przynajmniej jest stabilny.
0na 30 punktów
Odpowiedz na pytania powyżej.
Jak czytać wynik
Wynik nie jest oceną firmy. Dobra firma może wypaść słabo w tym teście, bo przez dwadzieścia lat nikt nie miał powodu opisywać procesów ani porządkować umów. Test mierzy jedną rzecz: ile pracy trzeba wykonać, zanim kupujący zacznie zadawać pytania.
24 do 30 punktów
- Firma jest gotowa do procesu
- Przygotowanie zajmie dwa, trzy miesiące
- Warto zacząć od wyceny
16 do 23 punktów
- Da się sprzedać, ale nie za najlepszą cenę
- Pół roku pracy zmienia tu wynik
- Zacznij od najsłabszego obszaru
Poniżej 16 punktów
- Proces teraz oznacza dużą obniżkę ceny
- Rok do dwóch lat przygotowań
- To dobra wiadomość: jest co poprawiać
Najczęściej najniżej wypada pierwsza sekcja. Zależność firmy od właściciela jest jednocześnie najtrudniejsza do zmiany i najmocniej wpływająca na mnożnik, bo kupujący kupuje biznes, który ma działać bez Ciebie.
Co zrobić z wynikiem
Jeśli wyszło słabo w finansach, zacznij od uporządkowania kosztów prywatnych i policzenia EBITDA po korektach. Jeśli w klientach, popatrz na umowy: ile z nich jest tylko ustnych i co się stanie, gdy największy odbiorca zmieni zdanie. Jeśli w sprawach formalnych, przejrzyj, gdzie fizycznie są prawa do znaku, domeny i systemów.
Każdy z tych obszarów da się poprawić w kilka miesięcy i każdy z nich wraca potem w cenie. Opisujemy to szerzej w usłudze podnosimy wartość firmy.
Zobacz też
- Jak sprzedać firmę, cały proces krok po kroku
- Checklista Red Flags, dwanaście obszarów, które sprawdza kupujący
- Ile z ceny za firmę trafi na Twoje konto
- Podnosimy wartość firmy