Słownik M&A
Private equity: kim są i jak kupują
Private equity to fundusze inwestujące w firmy dojrzałe, zwykle rentowne, z zamiarem rozwinięcia ich i sprzedaży w perspektywie kilku lat. Po polsku mówi się o funduszach kapitału prywatnego. Dla właściciela firmy są jednym z trzech typów kupujących, obok inwestora branżowego i menedżerów.
Jak działają
Fundusz zbiera kapitał od inwestorów, kupuje udziały w firmach, przez kilka lat pracuje nad wzrostem ich wartości i sprzedaje z zyskiem. Horyzont to zwykle od trzech do siedmiu lat, a oczekiwana stopa zwrotu jest wyższa niż w inwestycjach giełdowych, bo wyższe jest ryzyko i mniejsza płynność.
Z punktu widzenia sprzedającego najważniejsze jest to, że fundusz nie kupuje firmy, żeby ją mieć. Kupuje ją, żeby ją za kilka lat sprzedać. Wszystko, co robi po transakcji, wynika z tego założenia.
Fundusz a inwestor branżowy
Fundusz private equity
- zwykle zostawia zespół i markę
- często chce, żeby właściciel został na 2-3 lata
- proponuje pakiet mniejszościowy dla menedżerów
- płaci za potencjał wzrostu
- wyjdzie z inwestycji, i trzeba to wkalkulować
Inwestor branżowy
- zwykle integruje firmę ze swoją strukturą
- często nie potrzebuje właściciela po transakcji
- marka bywa wygaszana
- płaci za synergie, czasem więcej niż fundusz
- zostaje na stałe
Realia polskiego rynku
Większość funduszy działających w Polsce ma dolny próg zaangażowania. Poniżej kilkunastu milionów złotych wartości transakcji rozmowa zwykle się nie zaczyna, bo koszt badania i obsługi jest porównywalny niezależnie od skali. Firmom mniejszym pozostaje inwestor branżowy, search fund albo wykup menedżerski. To nie jest wada firmy, tylko arytmetyka po stronie funduszu.
Najczęstsze pytania
Pytania o private equity.
Czym private equity różni się od venture capital?
Etapem i ryzykiem. Venture capital finansuje firmy wczesne, często jeszcze nierentowne, i akceptuje, że część portfela upadnie. Private equity kupuje firmy dojrzałe i rentowne, zwykle pakiety większościowe, i liczy na wzrost, a nie na przetrwanie.
Czy fundusz przejmie kontrolę nad firmą?
Zwykle tak, jeśli kupuje pakiet większościowy. Zarządzanie operacyjne najczęściej zostaje przy zespole, ale decyzje o inwestycjach, zadłużeniu i kluczowych stanowiskach przechodzą na poziom rady nadzorczej.
Czy fundusz zapłaci więcej niż inwestor branżowy?
Nie ma reguły. Branżowy potrafi zapłacić więcej, bo liczy synergie, których fundusz nie ma. Fundusz bywa lepszy tam, gdzie właścicielowi zależy na zachowaniu marki i zespołu albo na pozostaniu w biznesie z mniejszościowym pakietem.
Zobacz też
- Słownik M&A - 72 pojęcia używane w transakcjach
- Jak przeprowadzamy sprzedaż firmy
- Jak pracujemy i jak się rozliczamy